سهراب ( مترجم : حسين قره چانلو )
58
عجائب الأقاليم السبعة إلى نهاية العمارة ( فارسى )
رديف / شمارههايى كه در كتاب صورة الارض خوارزمى مىبينيد / نام شهرها / طول درجه دقيقه / عرض درجه دقيقه 344 / 393 / شهر مرو الروذ « 65 » / 85 / 40 / 38 / 50 345 / 394 / شهر آمويه « 66 » / 86 / 45 / 37 / 45 346 / 395 / شهر بخارا « 67 » / 87 / 20 / 36 / 45 347 / 396 / شهر بلخ « 68 » / 88 / 35 / 38 / 36 348 / 397 / شهر سمرقند « 69 » / 89 / 30 / 36 / 30 349 / 398 / شهر اشروسنه « 70 » / 91 / 10 / 36 / 40 350 / 399 / شهر خجنده « 71 » / 92 / 30 / 37 / 10
--> قدامه ، ص 209 ، 211 ، 243 ، 265 ؛ اصطخرى ، ص 258 ، 259 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 434 ، 435 ؛ مقدسى ، ص 298 ، 299 ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 507 به بعد . ( 65 ) خوارزمى طول جغرافيايى اين شهر را 85 درجه و صفر دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 27 ) ؛ ياقوت ، ج 4 ، ص 506 . ( 66 ) خوارزمى طول جغرافيايى آمويه را 85 درجه و 45 دقيقه و عرض آن را به حساب جمل « لرم » ذكر كرده كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ، بنا بر اين عرض شهر 37 درجه و 40 دقيقه خواهد شد ( صورة الارض ، ص 27 ) . ابن خرداذبه ، ص 25 ، 33 ، 38 ، 173 ؛ قدامه ، ص 202 ، 203 ، 211 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 69 . ( 67 ) در متن كتاب طول جغرافيايى بخارا به حساب جمل « فر ك » است كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ( ص 35 ) ؛ خوارزمى عرض جغرافيايى اين شهر را به حساب جمل « لرن » ذكر كرده كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ، بنا بر اين عرض شهر مذكور 37 درجه و 50 دقيقه خواهد شد ( صورة الارض ، ص 27 ) ؛ ابن خرداذبه ، ص 25 ، 26 ، 38 ، 40 ، 169 ، 181 ؛ قدامه ، ص 203 ، 243 ، 265 ؛ اصطخرى ، ص 305 به بعد ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 482 به بعد ؛ مقدسى ، ص 280 ، 281 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 517 به بعد . ( 68 ) خوارزمى عرض جغرافيايى بلخ را 38 درجه و 40 دقيقه ذكر كرده است ( صورة الارض ، ص 27 ) ؛ ابن خرداذبه ، ص 18 ، 25 ، 32 ، 34 ، 36 ، 155 ، 172 ، 173 ، 179 ، 181 ؛ قدامه ، ص 210 ، 211 ، 212 ، 243 ؛ اصطخرى ، ص 278 ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 447 ، 448 ؛ مقدسى ، ص 301 ، 302 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 713 به بعد . ( 69 ) خوارزمى عرض سمرقند را به حساب جمل « لرل » ذكر كرده كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ، بنا بر اين عرض شهر 37 درجه و 30 دقيقه خواهد شد ( صورة الارض ، ص 27 ) ؛ ابن خرداذبه ، ص 26 ، 27 ، 29 ، 30 ، 40 ، 169 ، 172 ، 181 ؛ قدامه ، ص 203 ، 206 ، 207 ، 243 ، 262 ، 265 ؛ اصطخرى ، ص 316 به بعد ؛ ابن حوقل ، ج 2 ، ص 493 به بعد ، مقدسى ، ص 278 ، 279 ؛ ياقوت ، ج 3 ، ص 133 به بعد . ( 70 ) ر ك : صورة الارض ، خوارزمى ، ص 27 ؛ ابن خرداذبه ، ص 29 ، 38 ، 40 ، 169 ؛ قدامه ، ص 207 ، 243 ؛ ياقوت ، ج 1 ، ص 278 . ( 71 ) در متن كتاب عرض جغرافيايى خجنده به حساب جمل « لرى » است كه حرف « ر » بايد « ز » معادل عدد 7 باشد ( ص 35 ) ؛ صورة الارض ، خوارزمى ، ص 27 ؛ ياقوت ، ج 2 ، ص 404 .